Historisch gezien werd de cacaoproductie in Côte d’Ivoire geassocieerd met grote volumes (‘bulk’) in plaats van met de nichemarkt voor ‘specialty’ kwaliteit. Er is echter een smaakrevolutie gaande. Dankzij proefprojecten van Enabel (het Belgische agentschap voor internationale samenwerking), het harde werk van de coöperaties en het genetisch potentieel dat vaak over het hoofd wordt gezien, bewijst Côte d’Ivoire nu dat het uitzonderlijke ‘fine flavour’-cacao kan produceren. De uitdaging is nu om de export te organiseren en geleidelijk aan een echte internationale reputatie op te bouwen bij de meest veeleisende chocolatiers.
Kwaliteit in het veld transformeren en internationale erkenning krijgen
Geoptimaliseerde praktijken na de oogst: transformatie in anderhalf jaar tijd.
Het proefproject ‘Cacao Durable – Fine saveur’, gefinancierd door de Europese Unie en uitgevoerd door Enabel, ondersteunde drie coöperaties: Ecam, Scamed en Cafugo. Het project had tot doel de praktijken na de oogst te verbeteren om het potentieel van het Ivoriaanse land te benutten.
In slechts anderhalf jaar tijd werden opmerkelijke resultaten geboekt. De deelnemende producenten zagen hun productiviteit met gemiddeld 10 % per geleverde zak cacao stijgen dankzij een drastische vermindering van onzuiverheden en defecten. De algemene kwaliteit is aanzienlijk verbeterd: ‘klasse 1’ cacao heeft een defect percentage van minder dan 1 %.
Yeyasso: biologische normen en wetenschappelijke precisie.
Het Trade for Development Centre (TDC) van Enabel ondersteunt al enkele jaren de coöperatie Yeyasso. De weg naar perfectie die de coöperatie aflegt draagt de titel ‘Crafting Superior Aroma’. De aanpak van Yeyasso is gebaseerd op professioneel bestuur en strikte discipline op het vlak van biologische landbouw. Om een constante kwaliteit te garanderen heeft de coöperatie een streng selectieproces voor cacaovruchten en een gecentraliseerd fermentatieproces ingevoerd. Er wordt een wetenschappelijk protocol gevolgd waarbij regelmatig wordt geroerd en dagelijks de temperatuur, zuurtegraad en suikergehalte worden gecontroleerd. Dit zorgvuldig proces resulteert in fijne chocolade met natuurlijke, fruitige aroma’s.
Internationale erkenning door Cocoa of Excellence
Om deze inspanningen onafhankelijk te valideren heeft een panel van internationale experts van Cocoa of Excellence monsters van de vier coöperaties buiten de wedstrijd geëvalueerd.
De resultaten van deze tests werden gepresenteerd tijdens de editie van Chocoa 2026 in Amsterdam, en ze zijn onbetwistbaar!
Met een score van 7,5/10 kwalificeert een product zich internationaal voor de zeer begeerde categorie ‘Cocoa of Excellence’. Verschillende Ivoriaanse producenten hebben deze drempel ruimschoots overschreden:
- Producent Sombie Mamadou (coöperatie CAFUGO) behaalde een uitzonderlijke score van 8,0/10 voor een cacao met tonen van oranjebloesem, citrus en kruidige panela.
- Producent Louan Ambroise (coöperatie YEYASSO) scoorde 7,7/10 voor een complexe chocolade met tonen van frisse zuren (appel, citroen en lychee) en kruiden.
- Producent Angaman Martine (coöperatie SCAMED) scoorde ook 7,7/10 voor een harmonieuze mix van tropische fruitnoten.
Hoewel deze drie producenten zich onderscheidden, bewezen ook alle andere geteste cacaobonen hun uitmuntendheid door dicht bij of boven de ‘fine flavour’-benchmark van 7,2/10 voor Ivoorkust te scoren. Dit toont aan dat de kwaliteit van de verschillende partijen uitzonderlijk en consistent is.
Agronomie ten dienste van smaak: het enorme genetische potentieel van zaden
Dr. Mathias Tahi van de Coffee and Cocoa Council is niet verrast door deze resultaten die hij toeschrijft aan het rijke genetische erfgoed van Ivoriaanse cacao. De cacaobomen worden gekweekt uit zaden (in plaats van klonen) die zijn gekruist met wereldberoemde aromatische variëteiten zoals Trinitarios, Forasteros en Criollos. In combinatie met rigoureuze bereidingsmethoden levert dit unieke natuurlijke potentieel een extra fijne cacao op.
In het licht van dit bewijs van succes heeft Dr. Tahi zich ertoe verbonden deze resultaten aan het hoogste niveau van zijn instelling te rapporteren. “De trend vandaag de dag is geraffineerde smaken. Het beeld van Côte d’Ivoire als een land dat alleen bulkcacao produceert moet uit de hoofden van de mensen verdwijnen en worden vervangen door een beeld van een land dat cacao met een fijne smaak produceert.”
Marketing en export: de sleutels tot succes in een nichemarkt
Identiteit en afkomst: advies over hoe je jezelf kunt positioneren
Een uitzonderlijk product hebben is één ding, weten hoe je het moet verkopen is iets anders. Björn Becker, een producent van speciale chocolade in Brussel (Mike & Becky), bevestigt dat er een bloeiende markt is van kleine chocolatiers die bereid zijn een hoge prijs te betalen voor kwaliteitsproducten.
Hij geeft ook enkele waardevolle strategische tips:
- Focus op de Ivoriaanse identiteit: in deze markt brengt anonimiteit het risico met zich mee dat producten worden teruggebracht tot massaproducten. Kopers willen dat de regio van herkomst trots en prominent wordt vermeld. Hij wijst erop dat hij geen speciale chocoladerepen kent die hun herkomst uit Ivoorkust op de verpakking vermelden. Dit biedt dus een enorme kans om je te onderscheiden.
- Scheid de batches: Het is cruciaal om bonen nooit te mengen om de unieke aromatische kenmerken van elke batch en terroir te behouden.
- Vergeet labels die hij als industrieel omschrijft: In de wereld van speciale chocolade zijn labels zoals Rainforest Alliance of Fairtrade niet relevant voor kopers; alleen ‘biologische’ certificering kan waarde toevoegen.
Stap voor stap een reputatie opbouwen: de exportstrategie
Om deze uitzonderlijke Ivoriaanse producenten in contact te brengen met Europese chocolatiers, is de betrokkenheid van gespecialiseerde importeurs van cruciaal belang. Katrien Delaet van Sylva Cacao benadrukt het belang van het opzetten van korte, directe leveringsketens, ondanks de logistieke uitdagingen die zich soms voordoen in Côte d’Ivoire.
Bovenal waarschuwt ze voor de verleiding om onmiddellijk grote hoeveelheden te exporteren. Voordat Côte d’Ivoire op zoek gaat naar grote hoeveelheden ‘fine flavour’-cacao, moet het land eerst zijn reputatie op deze markt vestigen. De winnende strategie is gebaseerd op organische groei die nauw aansluit bij de werkelijke vraag. De ideale aanpak is om te beginnen met het verzenden van kleine hoeveelheden, zoals een eerste ‘testcontainer’ van ongeveer 25 tot 40 ton. Dit geeft chocolatiers de tijd om de bonen te testen, hun eigen recepten te ontwikkelen en ervoor te zorgen dat het product hun klanten aanspreekt.
Als dit succesvol is, wordt een reputatie opgebouwd en zullen de bestelde hoeveelheden het volgende jaar geleidelijk toenemen. Het produceren van hoogwaardige cacao zonder deze progressieve markt veilig te stellen, zou producenten ontmoedigen. Daarom zal de toekomst van Ivoriaanse ‘fine flavour’ gebaseerd zijn op geduld, uitmuntendheid en langdurige partnerschappen.
